brandpunt
brandpunt

Deze jonge moeders proberen de cirkel te doorbreken

Door Myrthe Buitenhuis - in Brandpunt

Wieke. Net 18 jaar, sinds een paar maanden uit de gesloten jeugdzorginstelling waar ze behandeld werd voor gedragsproblemen. Ze is zwanger van haar eerste kind. En dat is een risico. Want de kans dat de baby van Wieke dezelfde problemen krijgt als zijn moeder is 1 op de 3.

Bekijk hier de reportage

“Het is een cirkel van geweld die van ouders op kinderen wordt doorgegeven,” vertelt hoogleraar intergenerationele overdracht Majone Steketee. Intergenerationele overdracht gebeurt wanneer je zelf een traumatisch verleden hebt, mishandeld of verwaarloosd bent, in de schulden zit of verslaafd bent (geweest); dan is de kans groot dat je die problemen overdraagt op je eigen kinderen. Zo is het risico groter dat je bijvoorbeeld je eigen kinderen gaat slaan als je zelf thuis ook bent mishandeld. 

We gaan een paar dagen op pad met twee VoorZorg-verpleegkundigen mee, Danielle Groot en Annemarie Happee. Door tweeëneenhalf jaar met jonge moeders met een traumatisch verleden mee te lopen en te begeleiden, proberen zij kindermishandeling en verwaarlozing te voorkomen en zo die cirkel te doorbreken.

Succes
Alle moeders die we voor de reportage spreken zijn in hun jeugd in aanraking geweest met jeugdzorg. De moeders willen niks liever dan het beter doen dan hun eigen ouders en hun kinderen de veilige thuissituatie met liefde en structuur geven die ze zelf zo hebben gemist.

Met de begeleiding van VoorZorg lukt dat in veel gevallen: uit onderzoek van het VU Medisch Centrum blijkt dat bij moeders die VoorZorg krijgen het aantal meldingen van verwaarlozing en kindermishandeling bij Veilig Thuis met bijna de helft daalt ten opzichte van moeders uit dezelfde doelgroep zonder die zorg. 

VoorZorg is koopje
Ondanks dat grote succes krijgen lang niet alle jonge moeders met dezelfde risicofactoren preventieve hulp zoals VoorZorg. Dat komt volgens Majone Steketee omdat preventieve zorg zoals VoorZorg in eerste instantie duur lijkt te zijn. Een jonge moeder tweeëneenhalf jaar lang begeleiden kost bijvoorbeeld 13.500 euro. 

Het is echter een koopje wanneer je deze kosten zet tegenover hoeveel euro het de overheid kost op het moment dat de kinderen uit huis geplaatst moeten worden (lees hier meer over bij Reporter 2021). Steketee vindt dat de overheid veel meer moet doen om te voorkomen dat die cirkel van geweld zich blijft herhalen, door bijvoorbeeld meer te investeren in die preventieve hulp en ondersteuning. 

Een echt gezin
Wieke is inmiddels bevallen van zoontje Pedro en wil er alles aan doen om hem structuur en stabiliteit te geven. Zo wil ze hem op tijd eten geven en naar bed brengen, en bovenal samen blijven met haar vriend Carlos, zodat ze een echt gezin vormen. Wieke: “Hij moet niet net zoals mij worden. Dat wil ik echt niet. Dat zou ik heel zonde vinden.”

Bekijk hier de reportage