brandpunt+
brandpunt+

Waarom de IND niet gelooft dat vluchteling ‘Mohammed’ homoseksueel is

Door Laura Klompenhouwer en Lotte van Rosmalen - in Brandpunt+

"Als mijn moeder erachter komt, maakt ze mij dood."

Mohammed* vluchtte zes jaar geleden als zestienjarige van Afghanistan naar Nederland. Hij vroeg asiel aan, maar vertelde niet duidelijk dat hij homoseksueel is. Zijn asielaanvraag werd afgewezen en hij probeerde het opnieuw.

Inmiddels loopt het beroep tegen zijn tweede afgewezen asielaanvraag bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), de dienst die gaat over of asielzoekers een vergunning krijgen. In zijn laatste interview met de IND vertelde Mohammed wel over zijn homoseksualiteit.

Mohammed is niet de enige asielzoeker die niet direct bij aankomst in Nederland uitkwam voor zijn homoseksualiteit. De IND houdt er rekening mee dat asielzoekers in eerste instantie niet over hun geaardheid durven te vertellen. In hun land van herkomst zouden ze immers in de problemen komen als de overheid daarover wist.

Consistent en gedetailleerd verhaal

De IND verwacht wel dat vreemdelingen er uiteindelijk consistent en gedetailleerd over kunnen vertellen. Zo wordt bijvoorbeeld gevraagd naar eerdere relaties en hoe die tot stand kwamen. Het is dan aan de asielzoeker om een verhaal te vertellen dat de IND geloofwaardig vindt.

Maar de dienst vindt Mohammeds verhaal ongeloofwaardig, omdat hij niet eenduidig is in zijn verklaringen. Ook vindt de IND dat Mohammed zich had moeten verdiepen in hoe homoseksuelen in Nederland leven. Dat heeft hij niet gedaan.

Volgens de advocaat van Mohammed komt dat door de trauma’s van zijn jeugd. In Afghanistan werd hij misbruikt door zijn baas. Sindsdien ziet hij zichzelf als homoseksueel.

‘Bacha bazi’: bekend fenomeen

De praktijk van seksueel misbruik van minderjarige jongens door machtige mannen in Afghanistan is een bekend fenomeen. ‘Bacha bazi’, of spelen met jongens, wordt het ook wel genoemd. In 2013 schreef het ministerie van Buitenlandse Zaken al in een ambtsbericht dat kindermisbruik in Afghanistan “endemisch” is. In de versie uit november vorig jaar staat over ‘bacha bazi’ dat het niet bekend is om hoeveel kinderen het gaat, maar het geen marginaal verschijnsel is. 

Uit onderzoek van KRO-NCRV blijkt dat jonge slachtoffers soms ook in Nederland terechtkomen. De IND weet daarvan. Vluchtelingenwerk bevestigt dat asielzoekende minderjarige jongens uit Afghanistan “vaak als reden voor hun vlucht” aangeven dat ze zijn ingezet als “tea boy”, zoals de vorm van misbruik ook wel wordt genoemd.

In spanning afwachten

Bij IMMO, de stichting die soms medisch en psychologisch onderzoek doet ter ondersteuning van de asielprocedure, kwamen vorig jaar alleen al twaalf aanvragen van minderjarige jongens binnen, waarin deze vorm van seksueel misbruik een rol speelde. Dat is op een totaal van gemiddeld ongeveer honderd tot 150 aanvragen per jaar.

Het geval van Mohammed is niet door IMMO onderzocht. Hij wacht in spanning af op het besluit van de rechter op zijn beroep. Dat moet eind deze maand komen. Als de uitspraak van de rechter positief is, moet de IND opnieuw naar de zaak kijken en een nieuwe beslissing nemen. Als de uitspraak negatief is, kan Mohammed in hoger beroep gaan. “Dat zou de laatste instantie zijn”, zegt zijn advocaat.

*De naam van Mohammed is gefingeerd. De echte naam van de jongen is bij de redactie bekend.