brandpunt
brandpunt

Hoe China het Westen in razend tempo voorbijstreeft

Door Henk van der Aa - in Brandpunt

Voor een reportage over de opkomst van het lokale voetbal trok onze eindredacteur en anchor Henk van der Aa door China, waar ze op bijna elk vlak reuzensprongen maken. "De wereld staat op zijn kop. Wat gaan ze indrukwekkend hard."

Het is de derde keer dat ik door China reis. En net als de eerste twee keer voel ik weer die schok en die fascinatie. Waar ik in 2002 nog dacht ‘wow, ze komen eraan’, en in 2010 concludeerde ‘ai, ze zijn er al’, voel ik nu: ‘ze zijn ons op zoveel vlakken al ver voorbij’. Ze: ja, dat zijn de Chinezen. En wat gaan ze hard. Wat gaan ze indrukwekkend hard. In een hotellobby in Shanghai word ik op een ochtend geconfronteerd met twee voorbeelden die het nog eens extra inpeperen.

Chinees bedrijf geintereseerd in lage-lonen-land Amerika

Eerst lees ik in een Chinees-Engelse krant dat een grote fabriek wil uitbreiden naar het buitenland. En zoals dat gaat, zoekt die fabriek naar een gebied met lage lonen en goed opgeleid personeel. Tot zover het bekende verhaal.
Want het blijkt hier niet om een Amerikaanse multinational te gaan die wil investeren in China, maar om een Chinees bedrijf dat naar het westen wil. Het bedrijf heet Foxconn, en werd groot door het maken van onderdelen voor Apple. Nu heeft Foxconn zijn oog laten vallen op het midwesten van Amerika. Omdat de lonen daar zo laag zijn. Enige grote zorg van de Chinezen, lees ik in het artikel: zijn de Amerikaanse arbeiders wel goed genoeg ontwikkeld?

Chinese familie met dienstmeid uit Europa

Even verderop in de lobby zie ik een welgestelde familie zich klaarmaken om de stad in te gaan. Rijke toeristen, die hun ‘nanny’ hebben meegenomen om de kinderen in het gareel te houden. Tot zover het bekende verhaal.
Het gaat hier namelijk niet om een westers gezin dat met hun oppas uit Azië op reis is gegaan, zoals ik in het verleden nog wel eens zag. Nee, het is een Chinese familie met hun dienstmeid uit Europa. Een Poolse ‘nanny’ die hier in China inmiddels meer kan verdienen dan bij ons.

De wereld staat allang op zijn kop

Vooral aan de oostkust zijn de Chinezen ons op een aantal gebieden voorbijgestreefd. De infrastructuur is nieuwer, de treinen sneller, met 1 geïntegreerde app op de telefoon bedienen veel Chinezen hun hele leven.
De schaal en snelheid van de verandering zijn indrukwekkend. En dan is er nog de kracht van de getallen. Als honderden miljoenen mensen binnen een generatie vanuit de armoede naar de middenklasse kunnen worden gebracht, wat kan dit land dan nog meer? Als een stad als Shanghai in staat is in tien jaar een metro-netwerk te bouwen dat groter is dan dat van New York, wat kan dit land dat nog meer?

Flats voor duizenden jonge voetballertjes

Nou ja, misschien kan het zichzelf razendsnel leren voetballen? De schaal en de snelheid waarmee China nu in deze sport investeert, is verbluffend. Als ik de voetbalschool van Guangzhou Evergrande binnenloop, weet ik niet wat ik zie. Het is zo groots, zo ambitieus (en zo over-the-top) opgezet, dat het een sprookjeswereld lijkt. Een nagebouwd Harry Potter-kasteel als administratief gebouw. Neo-Romeinse tempels als klaslokalen. Overal flats om duizenden jonge voetballertjes te huisvesten. 52 voetbalvelden naast elkaar. Een fabriek waarin China een nieuwe generatie voetballers klaarstoomt.

Is een sportcultuur te koop? Is de liefde voor voetbal ook zo van bovenaf te organiseren en op te bouwen? Wie door het land reist, ziet wat je met wilskracht, grote getallen, veel geld en centrale sturing allemaal kunt veranderen. Op veel gebieden is China er al, met voetbal ‘komen ze eraan’. Benieuwd of ik over een jaar of zes, zeven moet concluderen: ‘ook hierin zijn ze ons ver voorbij’.

Headerfoto: Karim Jaafar/ANP