brandpunt
brandpunt

Dit zijn de vier lessen voor een lang en gezond leven (en ze komen uit Sardinië)

Door Nick Felix , Bart Ruijs en Sacha de Boer - in Brandpunt

Hoe word je gezond en gelukkig oud? Op het eiland Sardinië kennen ze het geheim. Nergens ter wereld worden mannen en vrouwen zo oud als daar. Dit zijn de vier redenen waarom het de mensen hier lukt om lang (en gelukkig) te leven.

Bekijk hier de reportage


Wetenschapper Gianni Pes ontdekte in de jaren negentig op zijn eiland Sardinië dat de mensen er opvallend oud worden. Hij maakte zijn levenswerk van het onderzoeken van de leefwijze van deze zogenaamde 'centenarians' (de honderdjarigen). Het specifieke gebied op Sardinië waar mensen vergeten dood te gaan, omcirkelde hij met een blauwe stift. Zo werd de term 'Blue Zone' geboren. Vooral de levensstijl van de bewoners zorgt ervoor dat ze zo oud worden. Kortom: we kunnen wat van ze leren.

Les 1: beweeg natuurlijk

In de bergdorpen op Sardinië zijn mensen gewend op het land te werken. Elke dag een berg op met een groep geiten is de normaalste zaak van de wereld. Dit doen ze dan ook hun leven lang en het is juist deze dagelijkse lichaamsbeweging die er voor zorgt dat de mensen zo vitaal oud worden. 

Gianni Pes omcirkelde met een blauwe stift het gebied waar de bewoners significant ouder worden. De term Blue Zone was hiermee een feit.
Gianni Pes omcirkelde met een blauwe stift het gebied waar de bewoners significant ouder worden. De term Blue Zone was hiermee een feit.

Les 2: eet brood en drink wijn

Uiteraard speelt eten en drinken hier een belangrijke rol. Vooral het speciale zuurdesembrood uit de streek verlaagt door de melkzuurbacteriën het suikergehalte in het bloed. "Dit helpt tegen stofwisselingsziektes als diabetes," zegt moleculair bioloog Gianni Pes. Naast brood is ook de streekwijn cannonau levensverlengend. Niet in al te grote hoeveelheden, maar met een glaasje per dag zorgen de anti-oxidanten in de wijn voor het remmen van het verouderingsproces. 

Het recept voor het Sardische zuurdesembrood wordt doorgegeven van moeder op dochter.
Het recept voor het Sardische zuurdesembrood wordt doorgegeven van moeder op dochter.

Les 3: omring je met familie

De krachtige band met de familie is een belangrijke factor waardoor de mensen in de Blue Zone op Sardinië zo oud worden. Het sociale vangnet zit besloten in deze banden. De mensen zijn trouw aan hun partners en de band met kinderen en kleinkinderen is ontzettend hecht. In deze streek wonen ouders op hoge leeftijd meestal bij hun kinderen in huis, wat volgens onderzoek het leven verlengd. 

Geloof neemt de uitzichtloosheid in het leven weg
Gianni Pes, moleculair bioloog

Les 4: wees spiritueel

Uit onderzoek blijkt dat ongeveer 98 procent van de ondervraagden op Sardinië gelovig is. Religie en spiritualiteit spelen dus een grote rol in het leven van de centenarians. "Geloof neemt de uitzichtloosheid in het leven weg, omdat God zorgdraagt voor de moeilijke perioden in het leven", is de opvatting van Gianni Pes. Op Sardinië is het de katholieke kerk, maar je kunt het natuurlijk breder trekken naar zingeving op andere manieren.