brandpunt
brandpunt

Het geheim van de school die beter scoort dan verwacht

Door Inga Lingnau - in Brandpunt

‘Zwarte scholen’ hebben een slechte naam in Nederland. Maar de Flevoparkschool, een school met 32 verschillende nationaliteiten in een achterstandswijk van Amsterdam-Oost, scoort hoger dan het landelijk gemiddelde op de citotoets. Wat is toch het geheim van deze school?

 

Scholen met meer dan 50 procent leerlingen met een niet-westerse achtergrond worden aangeduid als ‘zwarte scholen’, terwijl scholen met voornamelijk leerlingen met een etnisch Nederlandse of een andere westerse achtergrond worden aangeduid als ‘witte scholen’.

Die labels ‘zwarte en witte scholen’ zijn omstreden maar worden nog steeds veel gebruikt door de media, overheidsorganisaties, wetenschappers, docenten en schoolleiders. Onderwijswetenschappers geven in de Volkskrant aan dat “Nederland het enige land in Europa is waar scholen op deze manier worden getypeerd. In landen als het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Spanje, Italië en Slovenië, worden deze labels gezien als ondenkbaar of zelfs schandalig.” 

‘Witte ouders’ fietsen de wijk uit

In de Indische buurt van Amsterdam-Oost fietst het merendeel van de hoogopgeleide ‘witte ouders’ de wijk uit om zijn kind op een ‘witte school’ te zetten. ‘Witte scholen’ worden al snel geassocieerd met goede kwaliteit en hogere prestaties. ‘Zwarte scholen’ worden vaak gezien als ‘probleemscholen’.

Maar in Het Parool valt te lezen dat de ‘zwarte’ Flevoparkschool in Amsterdam scoort juist boven het landelijk gemiddelde. Hoe bijzonder is het dat deze school bovengemiddeld scoort? Moeten wij meer gaan mengen? En moeten we de ‘zwarte en witte scholen’ niet afschaffen? Ik ging te rade bij een aantal deskundigen. 

Hoe bijzonder is het dat deze school bovengemiddeld scoort?

Ad Veen, persvoorlichter van de PO-Raad (de sectororganisatie voor het primair onderwijs): “De citoscore van zogenoemde ‘zwarte scholen’, gaat omhoog. Het fenomeen dat ‘zwarte scholen’ zwakker zijn, is aan het verdwijnen. Zwarte scholen moeten wel harder werken om goed te zijn. Dat hebben ze altijd al gedaan en nu werpt het vruchten af.”

Jan-Willem Swane, persvoorlichter voor de Inspectie van het Onderwijs: “Als je kijkt naar het gemiddelde van scholen met allochtonen en autochtonen, zie je dat scholen met meer allochtonen het minder goed doen. Hetzelfde geldt voor kinderen van laagopgeleide ouders”. Jan-Willem benadrukt hierbij wel dat er veel scholen zijn met meer autochtonen die het minder goed doen en ook veel scholen met meer allochtonen die het juist goed doen. Daarom is het volgens de Inspectie van het Onderwijs vooral belangrijk om te kijken naar hoe de individuele school het doet.

Is het belangrijk is dat leerlingen meer gaan mengen?

Eddie Denessen, bijzonder hoogleraar diversiteit in onderwijs: “Op basis van wetenschap is het moeilijk om hier een uitspraak over te doen. Het is een politieke keuze. In onderzoeken zie je wel terug dat je een homogene leerlingenpopulatie makkelijker kan aanspreken. Dus de houdbaarheid van een homogene groep is aan de ene kant groter omdat er meer gedeelte culturele normen en waarden in een homogene groep zijn. Tegelijkertijd zie je ook dat integratie bevorderd wordt als je leerlingen meer mengt. Gemengde scholen zorgen voor meer wederzijds begrip, maar kunnen ook meer conflicten met zich meebrengen.

Er bestaat een relatie tussen een veilige groep en goede integratie in de samenleving. Een homogene school betekent niet dat leerlingen niet goed kunnen integreren in de samenleving. Dat zagen we in de vorige eeuw ook toen protestanten en katholieken massaal hun eigen scholen gingen stichten. Dit wil niet zeggen dat ik per se voor segregatie ben. Het belangrijkste is dat kinderen in het onderwijs plezier en veiligheid ervaren. En dat kinderen van elkaar kunnen leren”.

Wat zou je ouders bij de schoolkeuze aanraden?

Eddie Denessen: “Fiets niet te snel aan gemengde scholen voorbij. Veel scholen met een meer gekleurde populatie zijn goede scholen. Kies niet uit angst voor een ‘witte school’. Er zijn veel verschillende routes voor goed onderwijs en integratie. Er bestaat niet één manier van mengen of niet mengen die werkt. Ouders, scholen en journalisten zou ik vooral willen vragen om minder zwart-wit te kijken.”

Stop met de termen ‘zwarte en witte scholen’

Onderwijswetenschappers Hülya Kosar Altinyelken Monique Volman en 15 anderen roepen in de Volkskrant op om te stoppen met de termen ‘zwarte en witte scholen’. Het gebruik van zwart-wit labels kan de afstand tussen de meerderheid en minderheidsgroepen volgens hen vergroten.

De wetenschappers pleiten ervoor om van etnische labels af te zien, als die niet relevant zijn. Beter kunnen wij specifieke termen gebruiken die bepaalde kwesties aanduiden zoals bijvoorbeeld sociaal-economische verschillen en taalachterstand.