brandpunt
brandpunt

“Ik ben geen gelukszoeker”

Door Bart Ruijs - in Brandpunt

Dit is Yusuf uit Somalië en hij is 34 jaar. Nadat zijn broer werd vermoord door de terreurbeweging Al-Shabaab was hij zijn leven niet meer zeker en vluchtte hij in 2008 naar Europa.

Verdwaald in Nederland

Zijn doel was Engeland bereiken, omdat hij weet dat daar een grote Somalische gemeenschap is. Op weg naar Engeland maakt het vliegtuig een tussenlanding op Schiphol. Yusuf dacht dat hij in Engeland was  aangekomen en stapte uit en vroeg asiel aan: “Om eerlijk te zijn, ik wist toen niet dat er een land bestaat dat Nederland heet.” Zo belandde Yusuf per abuis in Nederland.

“Het is echt overleven”

Vanaf dat moment begeeft hij zich in een niemandsland. Hij kan niet terug en mag niet blijven, omdat Yusuf met een vals paspoort Nederland was binnen gekomen. Hij heeft geen geldige identiteitspapieren. Tot 2014 zwerft hij op straat en overnacht hij in speciale BBB’s van de gemeente Amsterdam, opvanglocaties die voortkomen uit de zogenaamde bed, bad en brood-regeling, die bepaalt dat gemeenten voor onrechtmatige vreemdelingen een sobere opvang moeten regelen. Ze mogen daar alleen overnachten en overdag moeten ze het maar uitzoeken. “Je leeft van dag tot dag, het is echt overleven. Bovendien heb je geen privacy." Al snel gaat hij dan maar weer op straat zwerven en trekt hij van kraakpand naar kraakpand.

Je leeft van dag tot dag

We Are Here

Yusuf maakt deel uit van veel grotere groep zogenaamde ongedocumenteerden: uitgeprocedeerde asielzoekers die niet over de juiste documenten beschikken om in Nederland te kunnen blijven, maar ook niet om terug te kunnen naar hun vaderland. In Amsterdam hebben ze zich verenigd in een collectief We Are Here. Deze groep van enkele honderden afgewezen asielzoekers trekt van pand naar pand voor onderdak. Op dit moment wonen ze verspreid over 5 locaties. Om hun leven dragelijk te maken en de dag door te komen hebben ze een voetbalteam opgericht: FC We Are Here.

Het brengt ons samen als broers

Voetballen tegen de ellende

De 34-jarige Somaliër is aanvoerder van FC We Are Here, een gelegenheidselftal van uitgeprocedeerden dat met voetbal de zorgen van alledag probeert te vergeten. “De meesten van ons mogen niets, geen werk of school, dus zijn we gaan voetballen. Het brengt ons samen als broers.” Ook hopen de voetballers zo op een positieve manier de aandacht te vestigen op hun benarde situatie en de problematiek van rechtelozen een gezicht te geven. De boodschap is: “we are here”. Op papier bestaan ze misschien niet, maar ze leven toch echt in de straten van Amsterdam. Voor Yusuf is elke week weer verrassing wie hij kan opstellen. Een spits of verdediger kan zomaar verdwenen of uitgezet zijn.

 

Je mag niet blijven en je kan niet terug. Dat is lot van uitgeprocedeerde vluchtelingen zonder identiteitspapieren. Samrad Ghane helpt deze mensen om hun uitzichtloze situatie dragelijk te maken. De gz-psycholoog probeert in zijn kliniek de asielzoekers weer kracht te geven. Henk van der Aa in gesprek over de plicht en noodzaak om te zorgen.