brandpunt
brandpunt

“Komt dat hulpgeld van Giro 555 wel goed aan?”

Door Aart Zeeman - in Brandpunt

Het is de meestgestelde vraag tijdens de nationale actie van Giro 555 voor de slachtoffers van de droogte en geweld in Afrika. Verslaggever Aart Zeeman kreeg het verschillende malen te horen.

Op de actiedag worden m’n collega’s van Radio 2 overspoeld met vragen over de effectiviteit van het ingezamelde geld. En ook ik krijg die vraag na terugkeer uit Somalië opvallend vaak gesteld. De gulle gevers lijken kennelijk steeds meer te betwijfelen dat hun gedoneerde euro's goed terechtkomt, dat de mensen die het hardst nodig hebben ook echt worden geholpen. Voor sommigen is die onzekerheid reden om dan maar helemaal niets meer te geven.

Beveiliging hulpgoederen kost óók geld 

Ik zou willen dat ik na terugkeer uit Somalië volmondig zou kunnen zeggen: "Wees niet bang, alles komt goed aan." Maar dat kan ik niet. De situatie in het door geweld geplaagde gebied is chaotisch en gevaarlijk. En dat geldt ook voor de andere landen waar Giro 555 geld voor heeft ingezameld. Een deel van dat geld moet noodgedwongen gebruikt worden voor allerlei veiligheidsmaatregelen. Wanneer wij in het kielzog van Tineke Celeen, directeur van Stichting Vluchteling, de vluchtelingenkampen rond Mogadishu bezoeken, wijken zwaarbewapende beveiligers geen moment van onze zijde. En hulpgoederen kunnen vaak alleen met beveiligde konvooien de afgelegen gebieden bereiken. Zo’n operatie is echt niet gratis, dat kost klauwen met geld. Van iedere ingezamelde euro moet er dus een aanzienlijk deel worden gebruikt voor beveiliging van het voedsel en de medicijnen.

Tijdens de actie van Giro 555 gaat het vooral over droogte en klimaatverandering als boosdoeners. Die combinatie zorgt ervoor dat we aan de vooravond staan van de grootste humanitaire ramp sinds de Tweede Wereldoorlog, zo wordt benadrukt. Het is een discutabel en gevaarlijk superlatief, want welke overtreffende trap moet er bij de volgende ramp bedacht worden om mensen wakker te schudden? Maar goed, soms heb je zware woorden nodig om mensen te raken. Want één ding is zeker, als je geen geld binnenkrijgt, kun je zeker geen slachtoffers helpen. 

Minder dan je misschien zou willen

Daarom leggen de hulporganisaties van Giro 555 de nadruk op de natuurramp en niet op oorlog en conflict in de gebieden. Mensen houden er namelijk niet van om de portemonnee te moeten trekken voor rampen die veroorzaakt zijn door partijen die oorlog voeren. Maar die conflicten en oorlogen zijn wel de belangrijkste reden waarom er juist in de landen waar Giro 555 aandacht voor vraagt zo’n grote hongersnood heerst. En als je daar wilt helpen, moet er dus noodgedwongen veel geld gestoken worden in de veiligheidsmaatregelen.

Of, om het hard te zeggen, van iedere euro die de Nederlander geeft, komt er minder voor voedsel bij de vluchtelingen terecht. Daar moet je eerlijk en helder over zijn. Dan kunnen mensen weloverwogen besluiten om tóch te geven omdat ze weten dat er met hun euro, hoe je het ook wendt of keert, mensenlevens gered kunnen worden. Minder dan je misschien zou willen, maar meer dan wanneer je helemaal niks geeft.