brandpunt
brandpunt

Lena’s stormachtige actie-carrière: ‘ik heb te lang vertrouwd op de overheid’

Door Justus Cooiman - in Brandpunt

Ze eet 90 procent plantaardig, koopt tweedehands kleren en reist zo weinig mogelijk met het vliegtuig. Ook voor de 25-jarige Lena Hartog begint een beter milieu bij jezelf. Maar daarmee alleen redden we het niet meer, is de stellige overtuiging van deze bevlogen Amsterdamse.

Orkanen, overstromingen en droogte: weersextremen zijn als nooit tevoren in het nieuws. De aarde warmt in recordtempo op, met alle gevolgen van dien. Bijna iedereen lijkt ervan overtuigd dat er strenger beleid moet komen. Maar slechts een paar honderd Nederlanders voelen zich ook geroepen om de barricades op te gaan. Lena maakte begin dit jaar wel de stap.  

Geen koemelk meer

Cappuccino met havermelk krijgen we te drinken, als we begin september op een zondagochtend bij Lena langsgaan. Koemelk is bij haar al een tijdje uit den boze en havermelk is weer een stapje beter dan sojamelk. Lena is volledig in het zwart gekleed en heeft een wijd shirt aan. Later die dag moet ze onder haar kleren namelijk twee paraplus het Van Gogh Museum insmokkelen. Maar daarover later meer.

ik kom er steeds meer achter dat er beslissingen worden genomen die de aarde bedreigen
Lena Hartog

Nee, een echt krakerspand is het niet waar Lena woont. Ons stereotype beeld van de ongeschoren stinkende hippie als klimaatactivist kan sowieso de prullenbak in. Sterker nog, als Lena een mantelpakje aan zou doen kan ze prima hoog in de boom zitten bij een multinational. Bijvoorbeeld Shell.

Dat zou ze natuurlijk nooit doen. Shell is de grote vijand. Net als de hele fossielebrandstofindustrie. Lena kan maar niet begrijpen dat grote bedrijven met zoveel invloed zo weinig verantwoordelijkheid nemen om het klimaatprobleem te stoppen. “Ik heb heel lang vertrouwd in de overheid en het bedrijfsleven, maar ik kom er steeds meer achter dat er beslissingen worden genomen die de aarde bedreigen.”

Andere mensen overtuigen

Jarenlang dacht Lena dat wij als consument de wereld konden veranderen. Als we maar duurzaam genoeg leven dan komt het vanzelf goed. “Ik was niet meer de gezelligste op feestjes, duurzaam consumeren vergt veel plannen. Maar op een gegeven moment merkte ik: Stel ik doe alles goed, ik leef 100 procent CO2-neutraal, dan is dat nog een te kleine stap. Dan kan ik beter mijn stem en hoop inzetten om anderen mee te krijgen.”

Actie tegen Shell in het Van Gogh Museum
Actie tegen Shell in het Van Gogh Museum

En zo geschiedde. Tijdens de studie sociologie, die ze deze zomer afrondde, wordt ze actief voor Fossil Free UVA, onderdeel van een wereldwijde ‘FossielVrij’ beweging. Begin september zet Lena de volgende stap in het klimaatactivisme. Ze doet mee aan een geheime actie in het Van Gogh Museum om te protesteren tegen de financiële banden tussen het museum en Shell.

Samen met zo’n twintig andere klimaatactivisten loopt Lena naar het museum. Eén voor één gaan ze naar binnen om niet teveel op te vallen. Op een teken begint de ‘performance’. Tientallen kapotgemaakte paraplus gaan de lucht in. Ze moeten een verwoest bos voorstellen. Veroorzaakt door Shell. ‘Shell spoiled landscapes’ klinkt het in de foyer van het museum.

Eind september is Shell opnieuw de grote vijand. Lena loopt voorop in een demonstratie richting het hoofdkantoor, waar ze de oliegigant oproepen om haar groene masker af te doen. 

Actievoerders willen een bruinkoolmijn stilleggen
Actievoerders willen een bruinkoolmijn stilleggen

Bruinkoolmijn bezetten

Iets minder onschuldig is het protest vorige week in het Duitse Bonn. Aan de vooravond van de VN-klimaatconferentie die er wordt gehouden trekken duizenden activisten naar de vervuilende Hambach bruinkoolmijn. Ze willen de mijn bezetten en het liefst stilleggen. Lena heeft haar weekend opgeofferd om erbij te zijn.

Voor het eerst is Lena bereid om ook de wet te overtreden en de confrontatie aan te gaan met de politie. “Misschien voel ik me sterker dan ooit, ik weet dat ik gesteund ben door heel veel mensen om me heen. Ik weet dat ik iets doe waar ik nu al heel erg trots op ben: mijn eigen angst overbruggen omdat er een probleem is dat vele malen groter is dan ik, maar waar ik nu wel één dag, één moment aandacht voor kan vragen.”