brandpunt
brandpunt

Nieuwe beelden desperate vluchtelingen op Lesbos

Door Piet de Blaauw - in Brandpunt

Begin deze week. Locatie: kamp Moria, het grootste vluchtelingen kamp op het Griekse eiland Lesbos. Afrikaanse asielzoekers komen in opstand tegen de politie en steken een deel van het kamp in brand. Waaronder een container die tot voor kort door artsen van de Nederlandse hulporganisatie Stichting Bootvluchteling werd gebruikt om asielzoekers medisch bij te staan. Voor Brandpunt maakte ik eerder dit jaar een indringende reportage vanuit deze container.

Volgens hulpverleners sloeg de vlam in de pan nadat een Afrikaanse man te horen kreeg dat hij geen asiel zou krijgen, waarna hij werd meegenomen door de politie. Er zou een discussie zijn ontstaan waarbij zowel politie als asielzoekers heftig zouden hebben gereageerd. De politie maakte gebruik van traangas en de situatie liep uit de hand. Dit ontaarde in rellen en de brandstichting, zoals op de beelden te zien is.
En het ging net zo lekker met Lesbos. De NOS meldt vandaag dat het toerisme op de Griekse eilanden weer begint aan te trekken na vluchtelingencrisis van 2015. 

Golf van depressie

Maar het is de vraag of dat zo blijft. De Volkskrant meldt deze week:  “Golf van depressie in overvol opvangkamp.” En: “Lesbos dreigt te bezwijken onder stroom asielzoekers.” Begin maart film ik samen met cameraman Leon Mennens voor Brandpunt al mensonterende omstandigheden op Lesbos. Door de zogenaamde ‘Turkije-deal’ worden vluchtelingen in Griekenland tegengehouden. Daar wordt bepaald of ze door mogen naar Europa of terug moeten naar Turkije. Het tegenhouden gaat prima, maar Europese landen houden zich niet aan de verplichting om kansrijke asielzoekers toe te laten. De Griekse bureaucratie doet de rest.

Een enkele psychiater

Gevolg is dat duizenden vluchtelingen vastzitten in Griekenland en dan vooral op Lesbos. Wanhopige mensen die al meer dan een jaar wachten in Moria, het grootste opvangkamp van Lesbos. Vluchtelingen zijn zo radeloos dat ze zichzelf met een scherp voorwerp beschadigen. Nederlandse artsen die voor Stichting Bootvluchteling hulp willen verlenen weten zich geen raad. Op het hele eiland is er maar een psychiater aanwezig.


Na de reportage reageren veel kijkers ontsteld over zoveel leed. Maar er komen ook boze reacties. Nederlanders woonachtig op Lesbos verwijten ons dat we te weinig oog hadden voor het lot van de Griekse eilandbewoners. Negatieve verhalen over vluchtelingen geven het mooie eiland een slechte naam, wat leidt tot minder vakantieboekingen.
Het lot van de Grieken gaat mij aan het hart, maar ik probeer uit te leggen dat de reportage en realistisch beeld geeft van het dagelijks leven in het vluchtelingenkamp. Dat dit slecht is voor de beeldvorming van het eiland, mag geen reden zijn om wantoestanden niet te melden. Dat is mijn journalistieke taak.

Boze Neder-Grieken

Wel beloof ik de boze Neder-Grieken in de toekomst ook aandacht te zullen besteden aan positieve verhalen op Lesbos, mocht daar aanleiding voor zijn. Niet lang daarna wordt het eiland getroffen door een aardbeving en inmiddels komen er op Lesbos weer steeds meer vluchtelingen aan. Uit Afrika ditmaal. Tot er voor de vluchtelingen een structurele oplossing is gevonden zal toeristisch Lesbos het niet gemakkelijk hebben, ben ik bang. Dat is de prijs die het eiland betaalt voor zijn geografische ligging.

Droomeiland

Voor de mensen die de lokale Grieken op Lesbos, ondanks alles, een hart onder de riem willen steken: Het is een prachtig, paradijslijk droomeiland, met heerlijk eten en gastvrije mensen. Maar het is helaas slechts een deel van het leven op Lesbos.