brandpunt
brandpunt

Het laatste oerbos is een Europese politieke speelbal

Door Joost van Wijk - in Brandpunt

Als Polen niet onmiddellijk stopt met het kappen van bomen in het oerbos Bialowieza moet de regering dagelijks een dwangsom van 100.000 euro betalen. Met die uitspraak zet het Europees Hof van Justitie de Poolse regering in Warschau klem.

De Poolse nationalistische regering zit in verschillende dossiers op ramkoers met Europa. Vaak hebben die te maken met respect voor de rechtsstaat en de democratie, waarde die voor Europa van groot belang zijn. De Recht en Rechtvaardigheid'-partij (PiS) voert sinds de verkiezingsoverwinning in oktober 2016 in sneltreinvaart ingrijpende hervormingen door tot woede van Europa.

Actievoerders verven gekapte bomen
Actievoerders verven gekapte bomen

Omstreden mediawet

Het begon met de nieuwe mediawet. Die wet houdt in dat de regering de directie en hoofdredactie van de publieke omroep zelf kan benoemen en ontslaan. En ook verstevigde het kabinet de macht op het Grondwettelijk Hof, het hoogste rechtsprekende orgaan van Polen. Rechters werden ontslagen en vervangen door PiS goedgezinde rechters. De oppositie, journalisten, de Europese Unie en mensenrechtenorganisaties beschuldigen de nationaal-conservatieve regering ervan bezig te zijn met een 'sluipende staatsgreep'.

Het lijkt alsof de rechtse regering alles aangrijpt om zich af te zetten tegen Europa. Zo kunnen ze hun achterban laten zien dat Polen onafhankelijk is en niet naar Brussel luistert. Inmiddels is Bialowieza het nieuwste vlaggenschip geworden voor de PiS-partij. Met een bijzondere rol voor de minister van milieu Jan Szyszko. 

'Natuur is ondergeschikt'

Szyszko, vroeger zelf houthakker en later leraar bosbouw, is een groot voorstander van de exploitatie van de aarde. Hij citeert geregeld de Bijbel om aan te tonen dat de natuur is gecreëerd om door mensen onderworpen te worden. Wetenschappelijke argumenten zijn iets minder van belang, vindt hij.

Het oerbos is het slachtoffer van een politiek spel
Het oerbos is het slachtoffer van een politiek spel

Om zijn woorden kracht bij te zetten laat hij burgers nu vrij bomen kappen op hun land. Hij heropent de jacht op elanden en overweegt zelfs de jakhals op de jachtlijst te plaatsen, ook al telt Polen slechts een zestal waarnemingen van dat dier. 

Het bos is de speelbal

Rechts Polen vindt het prachtig wat Szyszko doet. Hoe meer hij tegen Europa ingaat, hoe beter. Maar ondertussen is het laatste oerbos ter wereld de grote verliezer. Tot nu toe kon de PiS-partij redelijk ongestraft zijn gang gaan. Maar bij het oerbos trekt Europa nu een lijn en kan het illegaal houtkappen Warschau veel geld gaan kosten.