brandpunt
brandpunt

Vluchtelingen laten zich illegaal terugsmokkelen

Door Tom Kleijn - in Brandpunt

Er staat een bank en een lage tafel. Verder is er niet zoveel in het appartement in het Duitse Essen, waar we net zijn aangekomen. Samen met verslaggever Piet de Blaauw, collega Sakir Khader en cameraman Freek Herberts volg ik asielzoeker Aboud uit Syrië. Het is maandag, en mijn eerste werkdag bij Brandpunt is begonnen.

Aboud is gespannen. Er staat hem dan ook nogal wat te  wachten: Aboud wil naar Turkije.  En dat wordt niet eenvoudig. Twee jaar geleden vluchtte hij met zijn gezin uit Syrië naar Duitsland. Een tocht die weken duurde en eindigde in Duitsland, waar het hele gezin asiel kreeg. Abouds moeder woont nog in Syrië, mar moet nu ook vluchten. In eerste instantie naar Turkije. Daar wil Aboud haar weer zien. En wij mogen mee.

We zitten op de bank en kijken naar filmpjes van hoe het er in zijn geboorteplaats aan toegaat. Ik zie bombardementen en ontploffingen. “Kijk, dat is mijn huis,’ zegt Aboud. Morgen gaat de reis beginnen. Aboud heeft een verblijfsvergunning , maar Turkije verstrekt geen visa meer. En daar moet hij nou juist naartoe. Dus rest hem maar één optie: illegaal de grens over. Met behulp van een mensensmokkelaar. Een lange, onzekere en gevaarlijke route. Net als twee jaar geleden, maar nu de andere kant op.

Het wantrouwen is groot: de mensensmokkelaars vinden het een te groot risico
Tom Kleijn

De reis terug

’s Avonds laat zijn we op het busstation van Thessaloniki. Aboud krijgt bericht dat hij naar “loket 18 moet gaan en een kaartje naar Lavara moet kopen.” Lavara ligt op vijf uur rijden, bij de rivier tussen Griekenland en Turkije. Wij mogen niet mee de bus in. Het wantrouwen is groot: de mensensmokkelaars vinden het een te groot risico. Sakir mag wel instappen. Hij spreekt Arabisch en heeft een kleine camera bij zich. Wij rijden achter de bus aan. Tot diep in de nacht.

Als de zon opkomt staan Aboud en Sakir in een veld. Het is nog een kilometer lopen naar de vertrekplaats bij de rivier. De smokkelaar heeft de coördinaten doorgegeven. Tussen de bomen staat een groepje mannen. Ze komen overal vandaan. Er staat zelfs een Syrische asielzoeker uit Emmen tussen. Allemaal hebben ze hetzelfde doel: de overkant van de rivier. Wij staan op een paar honderd meter afstand en zien via een gps tracker waar de twee zich precies bevinden.

Mensensmokkelaars laten vluchtelingen achter

Maar het loopt meteen al mis: Het bootje ligt aan de overkant. Na veel gedoe besluiten de mannen het water door te waden. De mannen kleden zich uit en stoppen hun spullen in plastic zakken die ze op hun hoofd zetten. 

Wij staan er bij en kijken er naar. Sakir en Freek filmen. Het is een bizarre situatie: waar ze de afgelopen jaren met honderdduizenden tegelijk Europa binnenkomen, proberen ze nu weer terug te gaan. Maar omdat Nederland niet meewerkt aan terugkeer naar Syrië en Turkije ze niet binnenlaat, is dit voor velen de enige optie. In de verte zien we ze gaan: mannen tot aan hun nek in het water, op weg naar Turkije. Op weg naar opnieuw een onzekere toekomst.

Wij rijden terug naar het vliegveld van Thessaloniki. We zijn drie dagen, twee landen en 1000 km rijden verder. ’s Avonds vliegen we terug naar Schiphol. Het is woensdag. Aboud is nog steeds onderweg naar zijn moeder. Mijn derde dag bij Brandpunt is bijna afgelopen.