brandpunt
brandpunt

Waarom gezinshereniging van vluchtelingen zo lang duurt

Door Tom Kiel en Piet de Blaauw - in Brandpunt

Vluchtelingen uit Syrië hebben een enorm gevaarlijke tocht afgelegd om een veilig thuis te vinden in Europa. Maar nu wil een deel van hen weer terug omdat ze hun vrouw en kinderen al jarenlang moeten missen. Waarom duurt dat eigenlijk zo lang?

Bekijk ook de fotoserie 'vluchtelingen gaan illegaal naar huis

Als een vluchteling een verblijfsvergunning heeft gekregen in Nederland, komt die persoon in aanmerking voor gezinshereniging. De directe familie van de vluchteling mag dan in Nederland komen wonen.

Dat klinkt eenvoudig. Maar zo makkelijk gaat het niet. De Syrische vluchteling Ali was bijvoorbeeld al twee jaar in Nederland. “Ik wilde dat mijn verloofde naar Nederland zou komen. Maar dat verzoek is afgewezen”, zegt hij tijdens zijn vlucht terug naar Turkije, waar zijn Syrische verloofde nu verblijft. “Ik wil mijn leven opbouwen. Daarom wil ik terug. Ik wil niet altijd alleen blijven.”

De tekst gaat verder onder de video

Hoe weet je zeker dat het om een gezin gaat?

Vorig jaar hebben 31.680 mensen een aanvraag voor gezinshereniging gedaan. De Immigratie en Naturalisatiedienst (IND) bepaalt vervolgens of de familie daarvoor in aanmerking komt. Dat is een complex uitzoekwerk: want hoe weet je zeker dat het gaat om een gezin? 

Daarom zijn er voorwaarden opgesteld voor gezinshereniging. De vluchteling moet bijvoorbeeld binnen drie maanden na het verkrijgen van een verblijfsvergunning een aanvraag doen bij de IND. Bij die aanvraag moet bewezen worden dat het huwelijk of partnerschap al bestond voordat de vluchteling naar Nederland kwam. Ook moet de vluchteling bewijzen dat kinderen van hem of haar zijn. 

Maar daar beginnen de problemen. Want het verzamelen van informatie uit een land dat verscheurd wordt door een dictatoriaal regime aan de ene kant, en verschillende gewapende splintergroeperingen aan de andere kant, is op zijn zachts gezegd uitdagend te noemen.

Het sterkste bewijs zijn officiële documenten zoals een huwelijksakte of een geboorteakte. Maar veel vluchtelingen zijn halsoverkop uit hun originele woonplaats vertrokken. Daarom ontbreken zulke documenten nogal eens. 

Gevaarlijke reis naar Nederland

Als het de vluchteling toch is gelukt om bewijs te verzamelen dat zijn vrouw en kinderen echt bij hem horen, begint het gevaarlijke gedeelte van de gezinshereniging. Nederland kan namelijk pas families helpen wanneer zij zich bij een Nederlandse ambassade melden. Daarvoor moet de achtergebleven familie, meestal dwars door oorlogsgebied, richting de ambassade reizen.

Voor sommige vluchtelingen duurt het proces van gezinshereniging zo lang, dat zij niet meer willen of kunnen wachten. Daarom besluit een deel van de vluchtelingen illegaal terug te reizen. Hoe moeilijk dat ook is.