brandpunt+
brandpunt+

Even wandelde Aristoteles door Flevoland

Door Jasmin Sharif - in Brandpunt+

Experimenteren met ‘nieuwe’ democratie: de eerste provinciale burgertop van Nederland. Ik ging erheen om te kijken hoe – en of, zo’n semi-volksvergadering werkt.

Stel: de zoveelste Hudson’s Bay vestiging opent over drie maanden middenin het centrum van je stad. Heb jij daar wat over te zeggen? Driewerf neen - je bent goeddeels afhankelijk van blind vertrouwen op je volksvertegenwoordiger.

Dat kan anders – niet door het plaatsen van boze tweets, maar door een goed gesprek je medeburgers. In Lelystad kwamen afgelopen weekend zo’n honderd Flevolanders bij elkaar om het eens goed te hebben over de toekomst van hun provincie. Zo hopen de Statenleden, die de FlevoTop initieerden, hun plannen te verenigen met de wensen van het Flevolandse volk. Bijna directe democratie, toch? 

In Aristoteliaanse termen klinkt dat als vanzelfsprekend: de mens is een ‘politiek dier’ – en bereikt het ultieme burgerschap juist door actief mee te praten in een volksvergadering. Dat idee slaat nog steeds aan. Zo werd in Nederland al geëxperimenteerd met de G1000. Zielen van alle rangen en standen komen samen om te redetwisten over hun dorp, stad of gemeente. Flevoland had de primeur voor zo’n bijeenkomst op provinciaal niveau. Vrijwillig, of op uitnodiging van een statenlid kwamen de Flevolanders bijeen in het Provinciehuis. Reden te meer om langs te gaan.

Ook als niet-Flevolander werd ik verwelkomd in de raadszaal, tussen zij die al dertig jaar in de provincie wonen, of juist net een maand. Net als de rest van de aanwezigen kende ik vrijwel niemand, maar gelukkig hielp de organisatie een handje. Of iedereen even wilde opstaan om zich voor te stellen aan z’n buur – een slimme ijsbreker.

Goed, ik wist wie er naast me zat. De volgende stap: ronde tafelgesprekken. Zeven verschillende onderwerpen, van landbouw tot aan ‘een krachtige samenleving’, werden besproken. Aan iedere tafel zaten vijf tot negen burgers, waarvan één statenlid.

Het belangrijkste onderwerp aan de tafel ‘Duurzame Energie’ bleek al snel bewustwording. Want hoe krijgen we iedereen up to speed over misschien wel het belangrijkste thema van vandaag de dag? Elise, met haar 18 jaar de jongste deelneemster aan de FlevoTop, kwam met een vlog-idee. "Als Enzo Knol vertelt dat hij z’n licht altijd uitzet, dan denken jongeren die z’n video’s kijken misschien ook wel: hé, laat ik dat ook gaan doen," voorspelde ze. De rest van de tafel - twee tot drie generaties ouders - knikte daarop instemmend en borduurde er op voort.

Aan de tafel ‘Verhalen van Flevoland’ trof ik Marcel (58), een betrokken Flevolander. Het onderwerp op dat moment: Lelystad Airport. Iedereen aan tafel was eigenlijk tegen de komst van het vliegveld. Marcel fulmineerde daarover: "De boel is een beetje bedrogen door de politiek vanwege een economisch belang dat Schiphol heet. Hier merk je veel minder dat hanengedrag, zoals in de politiek. Als burgers luisteren we meer naar elkaar. Die geloof je eerder dan de politiek, die veel belooft, maar er niks aan doet." Alle omringenden leken te begrijpen wat hij bedoelde.

Oké, zo’n volksberaad geeft je meer begrip voor elkaar – maar komen er ook concrete plannen uit? Volgende week presenteren de Flevolandse statenleden de uitkomsten. Daar bleek John (52), een van de andere deelnemers, wat sceptisch over: "Wat we hier doen is alleen maar lullen. We moeten gewoon wat dóen in plaats van alleen maar lullen. Als burgers moeten we komen met echte maatregelen. Daarmee helpen wij de overheid eigenlijk, in plaats van de overheid ons."

Het blijkt toch niet voor iedereen weggelegd, dat ultieme burgerschap.