brandpunt+
brandpunt+

Deze motorclub wil Irak al scheurend wederopbouwen

Door Jamie Schemkes - in Brandpunt+

Intimiderende heerschappen, die motorclubs? Nee joh, valt mee. Neem de immer verbindende Iraq Bikers bijvoorbeeld.

Qua uiterlijk verschillen de Iraq Bikers niet zo gek veel van hun Nederlandse Satudarah-equivalenten: woeste baarden sieren hun gezicht, tatoeages bedekken hun armen en bandana’s bedekken hun koppen (die kaal zijn, denk ik, al valt dat niet met het zekerheid te zeggen). Saillant verschil: deze vereniging houdt zich niet bezig met mild gezellige intimatie of erger, maar zet zich in voor eenheid en vrede in hun land. Hartstikke warm gezelschap, kortom.

Zo is onze Tom Kleijn deze week in Brandpunt getuige van een heuse vredesmissie. Op hun ronkende voertuigen rijden de in lederen jackies gehulde vredesduiven in een colonne door de stad. Ze begeleiden een 400 meter lange Iraakse vlag, die door een groep advocaten door de stad wordt gedragen. Dat dit schouwspel zich onbeschermd in de stad kan voltrekken, was een paar jaar geleden nog ondenkbaar. Maar het gebeurt, en toeschouwers lachen ze toe. “Eén volk, één land, één leger”, het is een symbolische demonstratie voor een verenigd Irak.

Sinds het begin van de jaren negentig verkeert Irak in een permanente staat van oorlog. Na de inval van de VS in 2003 ging dat beslist niet beter. Waar het vermeende doel ooit was om dictator Saddam Hoessein te verdrijven, raakte de Amerikaanse troepen verzeild in een jarenlange strijd. Gevolg: spanning en instabiliteit. Om over die uitzichtloze burgeroorlog tussen soennieten en sjiieten nog maar te zwijgen.

Honderdduizenden mensen werden het slachtoffer.

In hoofdstad Bagdad is de erfenis van die oorlog even prominent aanwezig aanwezig als pak hem beet verkeersborden. De paleizen van voormalig president Saddam Hoessein zijn nooit herbouwd, en verboden terrein. Dwars door de stad zien we de honderden meters lange muur van een politiebureau, weemoedig versierd met foto’s van alle in deze periode omgekomen agenten.

En toch gaat hoop zegevieren in Bagdad – als het aan de Iraq Bikers ligt, in ieder geval. Deze groep van 180 mannen vond elkaar niet alleen in een voorliefde voor motoren, maar deelt ook een optimistische blik op de toekomst.  Soennieten, Sjiieten, Christenen en alles daartussen, scheurt in harmonie over de Iraakse wegen. Verschillen in afkomst en overtuiging blijven onbesproken - de geschiedenis heeft ze immers geleerd wat daar van komt. Daarbij is rouw een bindende factor. Want soenniet of sjiiet: als Kleijn tijdens een bijeenkomst van de Iraq Bikers vraagt wie er een dierbare heeft verloren in het geweld, steekt iedereen zijn hand op.

Dat het land toch nog een lange weg te gaan heeft voor de eenheid van het land een feit is, wordt pijnlijk duidelijk in het noorden van Irak. Op een paar uur rijden van Bagdad lag tot voor kort de grens van het kalifaat, waar Islamitische Staat huis hield. De stad Mosul, op zo’n 350 kilometer ten noorden van Bagdad, is afgelopen zomer pas bevrijd van IS. De bezetting en bevrijding in de regio heeft geresulteerd in een eindeloze reeks aan verwoeste steden en dorpen, maar ook in hevige spanningen. Zo zijn familieleden van IS-leden niet meer welkom in hun dorp van herkomst en moeten vluchten voor de wraakdreigingen uit de gemeenschap. In de vluchtelingenkampen lopen de spanningen hoog op. Groepen die in de strijd tegenover elkaar stonden, zitten op elkaars lip. Ooit zullen ze weer bij elkaar in een stad moeten wonen.

Terwijl in het noorden van Irak onderling wantrouwen de voornaamste gemene deler lijkt, draait het, zeven uur rijden verder, in Bagdad, juist om verzoening tussen diezelfde mensen. Met dus een glansrol voor een motorclub. Mooi, toch?

Wil je de Brandpunt-reportage over de Iraq Bikers terugkijken? Gelijk heb je, goede vrind. Geen zorgen, dat kan hierrrrr.