brandpunt+
brandpunt+

Je ego is je grootste vijand, zegt dit succesverhaal

Door Jasmin Sharif - in Brandpunt+

Schrijver, mediastrateeg en voormalig chef marketing van American Apparel Ryan Holiday legt uit.

Joe. Ik ben Jasmin, behoorlijk ambitieus, met een – al zeg ik het zelf - puike stageplek (ja, Brandpunt+!) waar ik tot mijn grote vreugde stukjes tik die de nodige likes binnenhalen. Goed voor m’n ego – en aangezien ik van dat fijne gevoel nóg harder ga werken dan ik al deed, lijkt me dat een prima zaak.

Niet dus, waarschuwt voormalig marketing-directeur bij een miljardenbedrijf Ryan Holiday in zijn nieuwe boek.

In een klassiek hotelpand aan een Amsterdamse gracht ontmoet ik de pas dertigjarige Amerikaan, inmiddels schrijver, en al met al een soort vleesgeworden succesverhaal op pootjes. Als hij z’n rechterarm uitsteekt om mij de hand te schudden, valt mijn blik op de tatoeage die zijn arm versiert: Ego is the enemy.

Even later licht hij toe: "Je hebt eigenlijk twee richtingen van ego: de ene stem in je hoofd die zegt dat je uitverkoren bent door God, dat je je successen hebt verdiend. De andere stem zegt: ‘Iedereen kijkt naar me, ze haten me.’ Beide kanten werken het in de hand dat je obsessief met je imago bezig bent. En die focus op je imago is weer in strijd met daadwerkelijk iets bereiken."

In zijn boek haalt de schrijver en media-strateeg verschillende historische voorbeelden aan die ons lessen over het ego moeten leren: van Napoleon – die door zijn ego de veldtocht tegen Rusland onderschatte en lang niet altijd succesvol was – tot aan Angela Merkel – die juist dankzij haar nederigheid succesvol is, en dat in ieder geval voorlopig ook lijkt te blijven.

Zeg, jij bent Ryan Holiday: op je 19e stopte je met school, waarna grote auteurs als Robert Greene je onder hun hoede namen. Daarna werd je chef marketing bij modegigant American Apparel op je 21e en hebt inmiddels zes boeken op je naam staan. Is het voor jou niet wat makkelijk om zo over ego te oordelen?

"Ego heeft invloed op iedereen, altijd en overal, inclusief op mij. In 2014 stortte American Apparel in. Een bedrijf dat miljarden dollars waard was, stortte de afgrond in. Oprichter en grote baas Dov Charney verloor alles, hij had zijn levenswerk verpest. En het was totaal te voorkomen, door zijn gedrag, maar hij deed het niet. Het was echt een wake up call voor mij. Een persoon die ik kende, waarmee ik had gewerkt en zei dat hij iets van zichzelf in me zag – en hij blies gewoon zijn hele leven op. Het riep de vraag op: kan dat ook gebeuren met mij? Mede daarom pleit ik voor nederigheid."

Oké, maar wat heb ik aan nederigheid in het tijdperk van sociale media, waarin iedereen constant zijn successen deelt?

"Sociale media benadrukken die overwinningen natuurlijk. Online doen we allemaal alsof we ‘the best looking life’ hebben. Zelfs als je kijkt naar die filters die er nog bovenop gaan en het er beter laten uitzien dan dat het werkelijk is. En je lijkt ook nog eens een betere fotograaf dan dat je eigenlijk bent. Ondertussen vergeten we het daadwerkelijke beste leven na te jagen. Iedereen wil een beeld van zichzelf in stand houden om de rest jaloers te maken. We geven onszelf  het idee dat we in een film spelen, waarin je zelf de hoofdrolspeler bent. Alle andere mensen hebben ondersteunende rollen. De nederig makende waarheid is alleen: we zitten allemaal in hetzelfde schuitje."

"Een indrukwekkende status-update op Facebook werkt alleen voor de korte termijn, in de toekomst heb je er geen zier aan. Het brengt je geen kinhaar dichter bij het verwezenlijken je ambities, daarvoor zal je toch echt aan de bak moeten. Maar door al die likes en shares is ons ego dusdanig gestreeld dat we tevreden achterover leunen. Dat is natuurlijk contraproductief als je daadwerkelijk iets van de grond wil krijgen. In het Amerikaans heb je het spreekwoord: ‘’Are you selling the steak or the sizzle?’’ Met andere woorden: je kunt een goed verhaal over een product hebben, de sizzle, maar uiteindelijk kopen mensen het product, de steak. Je kunt een geweldige sizzle hebben, maar wat als het niet goed smaakt? Dan komt er niemand meer eten. Al die successen waar je online mee pronkt, zijn alleen maar sizzle. En wat heb je daar nou écht aan? Geen bal."

Iedereen vindt het toch fijn om erkenning te krijgen? Dat zal ook voor jou gelden als je nieuwe boek uitkomt.

"Klopt, maar idealiter hebben we die bevestiging niet nodig. Je moet het zien als een inner scorecard en een outer scorecard. Zie ik mijn boek als een succes om het aantal exemplaren dat ik heb verkocht, of omdat het het beste werk is dat ik ooit heb geschreven en heb gezegd wat ik wilde zeggen? Die verkochte exemplaren zijn die outer score card, dat is buiten mijn invloedssfeer. Die inner score card is: heb ik gezegd wat ik wilde zeggen? Je kan een geweldige prestatie leveren en tóch geen erkenning krijgen, of je kan bagger produceren en nog steeds erkenning krijgen door willekeur, kans, geluk of een beroemde achternaam. Je moet je eigen maatstaven hanteren voor je werk."

"Idealiter is die innerlijke standaard hoger dan de externe. Er zijn American football coaches die een wedstrijd winnen en verdrietig blijven zitten aan de zijlijn. Dan vragen de media: ‘waarom ben je verdrietig?’ Terwijl zo’n coach niet alleen wil winnen, maar ook een bepaalde standaard heeft voor het spel zelf, die misschien nog wel belangrijker is dan de overwinning.. Dan ben je kritisch, maar wel onafhankelijk."

Ryan, allemaal leuk en aardig, maar neem Donald Trump, een man met een gi-gan-tisch ego. Voordat hij de verkiezingen won, zei hij al dat hij al ‘’de beste president die God ooit heeft gecreëerd’’ zou worden. Volgens mij komt ego dan best goed van pas, nu hij ook echt één van de meest machtige posities ter wereld bezit.

"Een normaal persoon zou zeggen: ‘ik ben totaal ongekwalificeerd, weet niks over politiek, ben onstabiel, heb een geschiedenis van bedrijfsfaillissementen, slechte relaties met vrouwen, dit wordt lastig.’ Maar dat zei Trump niet. Zijn ego fluisterde hem niet alleen in dat hij de beste president ooit zou worden, maar ook nog dat het gemakkelijk zou zijn."

"En kijk waar hij nu staat. Eén van de eerste dingen die Donald Trump zei toen hij president werd, was: ‘Dit is veel moeilijker dan ik dacht dat het zou zijn.’ Werkelijk belachelijk, hoe had hij kunnen denken dat het niet moeilijk zou gaan worden? Het idee dat de meest moeilijke taak op de wereld, waar je niks van weet, je gemakkelijk af zal gaan.. dát is de definitie van egoïstisch denken."

Afsluitend: hoe helpt jouw boek om dat ego van ons opzij te zetten?

"Ik wil dat mensen gaan nadenken over de problemen die ego problemen veroorzaakt in hun leven. Ego is een soort van waas tussen jezelf en de mensen om je heen en de dingen die we proberen te doen. Door de mist van hoe we willen zijn, kunnen we wat we daadwerkelijk zijn amper meer waarnemen. Dus ik probeer die waas uit te wissen, zodat de blik weer op de toekomst kan."

Ryan Holiday (1987) is mediastrateeg en schrijver. Voorheen was hij was marketing director bij American Apparel, spreker bij Google en vorige maand Brainwash Festival. Meer over zijn dit jaar verschenen boek Ego is de vijand lees je hierrr. 

Headerillustratie: onze beeldbaas Hannah Vischer.